A roda é boa

Twee geweldige capoeira video’s van ’s werelds grootste capoeira groep ‘Capoeira Abadá’. Iets meer uitleg over ‘jogos’ vind je hier.

Jogos Europeus (2004)
Jogo de Angola – Roda de abertura

Jogos Europeus (2005)

Radio Favela

Twee jaar geleden zag ik ‘Uma Onda No Ar’ (Radio Favela) op het Afrika Filmfestival. Een immens sympathieke film van de Braziliaanse regisseur Helvécio Ratton. Radio Favela speelt zich af in de favela’s van Belo Horizonte en vertelt het verhaal van Jorge, Brau, Roque en Zequil. Jorge: 4 vrienden die ervan dromen om een radiostation op te richten, van en door de bewoners van de favela. Hoewel hun zender kleinschalig, amateuristisch en met weinig middelen gemaakt is, wordt het al snel een groot succes. De armen en onderdrukten krijgen opeens een stem. Dit is niet naar de zin van de politie, die er dan ook alles aan doet om de zender het zwijgen op te leggen.

De film is gebaseerd op het echte verhaal van Radio Favela, een illegale radiozender die opgericht werd in 1980 in een favela. Hoewel de zender snel een groot succes werd, zou het nog 20 jaar duren vooraleer de zender een licentie kreeg als educatieve zender. Dat was mede dankzij de ontwikkelingsorganisatie Unesco, die de echte Radio Favela een prijs toekende. Wat in 2000 dan resulteerde in een officiële licentie als ‘educatief radiostation’.

De film: http://www2.uol.com.br/umaondanoar
De zender: http://www.radiofavelafm.com.br

Olhar Estrangeiro

In ‘Olhar Estrangeiro’ (2006) probeert Lúcia Murat te weten te komen waar de clichés, die wereldwijd over Brazilië bestaan, vandaan komen. De film is gebaseerd op het boek, ‘O Brasil dos Gringos’ van Tunico Amâncio en geeft weer op welke manier Europese en Noord-Amerikaanse films Brazilië portreteren.Waarom vluchten criminelen in films bijna uitsluitend naar Rio de Janeiro? Waarom spreken Brazilianen in films vaak Spaans? Door middel van interviews met regisseurs, scenaristen en acteurs uit Frankrijk, Zweden en de VS onderzoekt de film welk beeld het buitenland heeft van Brazilië en zijn inwoners. Laten we hopen dat enkele Belgische filmzalen deze documentaire ‘ontdekken’ en op het programma zetten. Ik ben alvast benieuwd.

Mestre Bimba

Vandaag ga ik alleen over capoeira posten. Het is 23 november en dat is natuurlijk de verjaardag van Mestre Bimba (1899 – 1974). Manuel dos Reis Machado ‘Mestre Bimba’ werd geboren op 23 november 1899 (of 1900, het blijkt dat hij 2 geboortenakten had) in de wijk ‘Engenho Velho de Brotas’ in Salvador de Bahia – Brazilië.

Zijn capoeira-naam (apelido) die hij bij zijn geboorte kreeg, was het gevolg van een weddenschap tussen de vroedvrouw en de moeder. Zijn moeder ‘Maria Martinha do Bonfim’ dacht dat het een meisje zou zijn en de vroedvrouw een jongen. Maria verloor dus de weddenschap en de pasgeborene kreeg de naam die hij voor de rest van zijn leven zou meedragen: ‘Bimba’. In Bahia wordt dit een woord door de volksmond gebruikt wordt om het geslachtsorgaan van kleine jongens aan te duiden.

Luiz Candido Machado, Bimba’s vader, stond bekend als een grote ‘batuqueiro’. Hij was een kampioen in ‘Batuque’, een harde gevechtssport waarbij men de tegenstander op de grond moest werpen door agressieve trappen en slagen.

Op 12-jarige leeftijd begon Bimba aan zijn capoeira carrière in de straten van ‘Boiadas’, vandaag de dag bekend als ‘Bairro da Liberdade’ (de vrijheidswijk). Zijn meester was de Afrikaan ‘Bentinho’, kapitein van de Bahiaanse Navigatie Companie. Na verloop van tijd kreeg hij het gevoel dat de traditionele ‘Capoeira Angola’ die hij beoefende en onderwees, als een eentonige gevechtssport werd ervaren. Hij verbeterde daarom ‘Capoeira Angola’ door ze te combineren met ‘Batuque’ en creëerde de Bahiaanse gevechtskunst, ‘Capoeira Regional’.

Mestre Bimba probeerde op korte tijd een complete en georganiseerde lessenreeks samen te stellen, bestaande uit fysieke oefeningen en efficiëntie voor capoeira (sequências de Bimba). Van 1927 tot zijn dood in 1974 is Mestre Bimba de grootste capoeirista geweest in heel Brazilië. In 1937 werd hij uitgenodigd door de toenmalige president Getúlio Vargas om een capoeira demonstratie te geven. Na die demonstratie gaf de president de toelating aan Bimba om een ‘capoeira academia’ te openen. Sinds dan spreekt men eigenlijk van de legalisering van capoeira, dat daarvoor verboden was en waar hele zware straffen op stonden.

Mestre Bimba – A Capoeira Iluminada

Dit is de trailer van de film ‘Mestre Bimba – A Capoeira Iluminada’ die vorig jaar werd uitgebracht.

100% Capoeira

Wie?
Mestre Dendê & Instrutor Primo

Wat?
Workshops en rodas

Waar?
Sporthal Het Rooi
Berchemstadionstraat 73
2600 Berchem

Wanneer?
Zaterdag 25/11/06 – zondag 26/11/06

Hoe laat?
14u – 18u

Schade?
1 dag €15 – 2 dagen €25 (tot 12 jaar: €10/20)

Capoeira

Op 2 mei 2004 trok ik met 2 van mijn toenmalige klasgenoten naar Knokke-Heist. Enkele maanden daarvoor hadden we besloten om een (audiovisueel) eindwerk te maken over capoeira. Wij vonden Mestre Dendê (Oficina da Capoeira) de persoon bij uitstek om ons daarbij te helpen. Na maanden voorbereiden was het de dag van de waarheid want het was erop of eronder. De eerder geplande draaidagen waren letterlijk in het water gevallen. Maar het geluk stond die dag aan onze kant: droog weer en nu en dan een straaltje zon. Het werd een leuke maar zware dag. Het resultaat kan je hieronder nog eens bekijken.

Celso Fonseca

De Braziliaanse zanger/gitarist/muzikant/componist/producer Celso Fonseca is deze week in ons land. ‘De zwoelste stem van Rio’ brengt ‘bossa nova’, een muziekstijl die eind jaren ’50 ontstond uit jazz en samba. Celso Fonseca werkte als componist, gitarist en producer samen met vele muzikale grootheden, zoals Gilberto Gil, Milton Nascimento, Marisa Monte, Bebel Gilberto, Carlinhos Brown en Carlos Santana.

In 1999 won hij samen met Gilberto Gil en zijn band de Grammy Award of Best World Music Album. Zijn eigen muziek bleef lange tijd op de achtergrond voor het grote publiek. Daarin kwam verandering met de releases van ‘Natural’ en ‘Rive Gauche Rio’. Dat laatste album zal hij deze week in Gent en Brussel voorstellen. Meer over Celso Fonseco op zijn Myspace of op de website van het platenlabel Ziriguiboom. En onder de concertdata kan je de videoclip van ‘meu samba torto’ bekijken.

Woensdag 22 november 2006 @ Handelsbeurs – Gent
http://www.handelsbeurs.be

Vrijdag 24 november 2006 @ Flagey – Brussel

http://www.flagey.be

Gilles Peterson in Brazil

Gilles Peterson is zonder twijfel één van de invloedrijkste DJ’s van vandaag. Niet alleen is hij presentator en samensteller van ‘Worldwide’ op BBC Radio 1 (ook elke zondagavond te beluisteren op Studio Brussel), hij is ook nog eens één van de pioniers van de acid jazz en dé authoriteit op het gebied van wereldmuziek.

Daarbuiten brengt Gilles Peterson al jaren mix-cd’s en compilaties uit en daarvan wil ik deze ten zeerste aanraden: ‘Gilles Peterson in Brazil’ (2004) en ‘Gilles Peterson Back in Brazil’ (2006). Compilaties waar Peterson op zoek gaat naar de essentie van ‘de Braziliaanse sound’. Het zijn telkens dubbel cd’s, waarbij op het eerste schijfje ‘vergeten’ Braziliaanse klassiekers verzameld staan en waar op het tweede hedendaagse modern klinkende Braziliaanse muzikanten in de kijker staan. Geweldige compilaties om op een muzikale manier kennis te maken met Brazilië.

Niet zo lang geleden postte ik iets over Avolta Jr Brazilian Rare Grooves, een website vol podcasts met Braziliaanse muziek. Tijdens het schrijven van deze post, deed ik nogmaals een geweldige ontdekking: podcasts van ‘Gilles Peterson in Brasil’ op de website van Brahma. Wat je daar van kan verwachten zie je hieronder in het filmpje.

Vlaanderen Sportland

Zo’n 2 weken geleden kwam Vlaanderen Sportland in Sportoase Leuven een item draaien met Dimitri Leue over capoeira. Het resultaat zie je morgen op één.

Vlaanderen Sportland
Maandag 20 november 2006
17u55 op één

Update:

Dourado was zo vriendelijk om het filmpje online te zetten. Ik heb het dan maar meteen op YouTube gezet.

Seu Jorge

Wie gisteren ‘Cidade de Deus’ heeft gezien, herinnert zich ongetwijfeld het personage ‘Mané Galinha’ (Mano Moker). Niemand minder dan zanger/muzikant Seu Jorge nam die rol voor zijn rekening én hij schreef ook nog ‘convite para vida’, één van de beste nummers van de soundtrack.

Seu Jorge was in de jaren ‘90 vooral bekend als zanger van de groep Farofa Carioca, groovy pop samba die al snel populair werd in Rio. Later koos hij voor een solocarrière en hij liet zijn eerste album ‘Samba Esporte Fino’ produceren door Mario Caldato (Beastie Boys). Die plaat werd het album van het jaar 1999 in Brazillië.

Echt bekend werd Seu Jorge echter door zijn rol in ‘Cidade de Deus’. Daarna schitterde hij nog in ‘The Life Aquatic with Steve Zissou’ van Wes Anderson, waarvoor hij een groot deel van de soundtrack voor zijn rekening nam. Dat resulteerde in een geweldig album vol David Bowie covers gezongen in het portugees.

Seu Jorge zelf groeide op in een favela in Belford Roxo (Rio de Janeiro). Een van de nummers uit zijn laatste cd ‘Cru’ sluit daar (en bij Cidade de Deus) perfect bij aan:

Seu Jorge – Eu sou favela

A favela, nunca foi reduto de marginal
A favela, nunca foi reduto de marginal
Ela só tem gente humilde marginalizada
E essa verdade não sai no jornal

A favela é um problema social
A favela é um problema social

Sim, mas eu sou favela
E posso falar de cadeira
Minha gente é trabalhadeira
E nunca teve assistência social

E mas só vive lá
Porque gente pobre não tem outro jeito
Apenas só tem o direito
A um salário de fome e uma vida normal.

Op de website van Seu Jorge kan je een stukje van dit nummer beluisteren. Op de eerste pagina kies je engels of portugees en dan klik je rechts in het menu ‘Disc(o)s’ aan. Daarna links op de 2 klikken zodat de nummers van ‘Cru’ verschijnen. Klik dan op ‘Eu sou favela’ en daaronder op de play knop.

Hieronder zie je Seu Jorge in Rio de Janeiro in ‘The Scene’, een korte reportagereeks van de zender CNN.

Cidade de Deus

Filmtip: City of God
Donderdag 16 november 2006
22u50 Kanaal Twee

Cidade de deus (Stad van God) gaat in wezen over een ‘mislukt’ woningbouwproject in Rio de Janeiro. In de jaren ‘60 besloot de toenmalige Braziliaanse regering om duizenden daklozen en arme mensen onder te brengen in ‘de stad van God’. Een sloppenwijk (favela) aan de rand van de stad zonder stromend water of elektriciteit. De favela wordt geregeerd door gangsters en staat volledig in het teken van de drugshandel. Centrale figuur is Buscapé, een jongen die fotojournalist wil worden en het leven van de buurt fotografeert. De film is trouwens gebaseerd op de roman van Paulo Lins.

IMDb: http://us.imdb.com/title/tt0317248
Officiële site: http://cidadededeus.globo.com

Roots Bloody Roots

Een van de meest legendarische bands uit Brazilië die het heel ver geschopt hebben, is ongetwijfeld ‘Sepultura‘, een thrash metalgroep uit Belo Horizonte die begin jaren ‘80 onstond.

In 1996 brachten ze het geweldige ‘Roots‘ album uit. Wat ik daar onder andere zo fantastisch aan vond, waren de opnames bij de Xavante stam in de jungle van Mato Grosso, de samenwerking met Carlinhos Brown én de geweldige videoclip van ‘Roots Bloody Roots’. Capoeira, batucada en maculelê in een videoclip, dat ga je niet vaak tegenkomen denk ik.

“Suffering should be creative, should give birth to something good and lovely”

Brazilian Rare Grooves

Ik ben deze week tijdens het surfen zowaar op een goudmijn gestoten:
Avolta Jr Brazilian Rare Grooves. Een site vol podcasts met de beste Braziliaanse muziek: van samba, tropicalia, bossa nova, MPB tot samba soul.

Een podcast is eigenlijk een soort radio uitzending die via het internet wordt ‘verspreid’ en dus niet via de ether gaat. Meestal is dat een mp3 die je kunt downloaden en op je iPod (of een andere mp3-speler) kunt zetten.

Op deze pagina vind je een overzicht van alle Avolta Jr podcasts. Geniet ervan!

Marcelo D2

Vorig jaar gezien en goedgekeurd op Couleur Café: Marcelo D2. Aanstekelijke Braziliaanse hiphop met hiphopbeats in samba ondergedompeld. ‘À Procura da Batida Perfeita‘ is de titel van zijn laatste cd (2003) en die kan je hier beluisteren. Marcelo D2: hiphop maar dan zonder de clichés.

Het onderstaand nummer staat ook op ‘À Procura da Batida Perfeita’. Het heet ‘Vai vendo’ en daarin heeft MD2 het over de nachtmerrie van de popmuziek.

Ginga – The Soul of Brazilian Football

Ginga is niet alleen dé basisbeweging van capoeira, het is voor Brazilianen een manier van bewegen en van zijn. Daarnaast is ‘Ginga’ ook nog eens een geweldige documentaire over futebol. Robinho (mijn favoriete speler van de seleção) is een goed voorbeeld van iemand met ‘ginga’.